Poniżej znajduje się wykaz grantów aktualnie realizowanych na Wydziale Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych. Z informacjami odnośnie poszczególnych projektów (rodzaj projektu, nazwa programu w ramach którego projekt jest finansowany, dane kierownika, okres realizacji, krótki opis) można się zapoznać, klikając w ich tytuły.

Dane o wszystkich dotychczasowych projektach badawczych są publikowane na stronie POL-on:  Wykaz projektów naukowych.

Afrykanerzy po 1994 roku. Redefinicja etnicznej tożsamości oraz roli w multikulturowym społeczeństwie Republiki Południowej Afryki w kontekście dążeń do narodowego samostanowienia

Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego: program Diamentowy Grant, konkurs 43
Kierownik: Aleksander Matthew Haleniuk
Okres realizacji: 2014-09-03 do 2017-09-02

Proponowany przez autora projekt jest okazją do dogłębnego zbadania pozycji społecznej Afrykanerów, czyli przedstawicieli białej ludności Republiki Południowej Afryki oraz Namibii, w ramach istniejących na południu Afryki demokratycznych państw.

Wstępem do projektu ma być analiza zachodzących zmian tożsamości afrykanerskiej przy jednoczesnym zwróceniu uwagi na procesy, które dotychczas miały największy wkład w jej powstanie i kształtowanie tj. m.in.: Wielki Trek, wojny burskie, wyznanie kalwińskie, apartheid. Ważnym elementem badań będzie analiza samookreślenia się Afrykanerów i ich stosunku do istniejących realiów oraz poczucia bycia jedynym białym plemieniem Afryki.

Projekt jest też próbą naukowego zmierzenia się ze stereotypami, które ciążą na tej społeczności. Autor proponuje kompleksowe zbadanie i opisanie afrykanerskich organizacji takich jak AfriForum czy Solidariteit, które stawiają sobie za cel obronę interesów tej społeczności w zmieniających się stosunkach społecznych w Republice Południowej Afryki, a także szczegółowe przeanalizowanie propozycji i możliwości utworzenia autonomii bądź też odrębnego afrykanerskiego państwa w granicach współczesnej RPA, na przykładzie Oranii oraz Kleinfontein - dwóch miejscowości zamieszkanych wyłącznie przez Afrykanerów. Nieodzownym elementem projektu będą badania przeprowadzone w Republice Południowej Afryki oraz Namibii w III roku trwania projektu. Integralną częścią projektu ma być wydanie publikacji podsumowującej wyniki badań autora, które przybliżyłyby tematykę Afrykanerów przeciętnemu polskiemu czytelnikowi, a także uzupełniłyby dotychczasowy, skromy stan wiedzy polskiej nauki na ten temat.

European Paths to Transnational Solidarity at Times of Crisis: Conditions, Forms, Role-models and Policy Response [TransSOL]

Komisja Europejska: Horyzont 2020 (ERC, działanie Research & Innovation Action)
Kierownik: dr Maria Theiss
Okres realizacji: od 2015-01-28 do 2018-05-31

Projekt TransSOL bada problematykę solidarności społecznej w Unii Europejskiej w dobie kryzysu ekonomicznego. Ma on na celu odpowiedź na pytania badawcze m.in. o to w jakim stopniu obywatele krajów członkowskich popierają redystrybucję w Unii Europejskiej? W jakim sensie można mówić o unijnym obywatelstwie? Jaki jest związek między krajowymi politykami publicznymi a międzynarodową solidarnością społeczną w Unii? Przewidziane w projekcie zadania badawcze to m.in.: badanie alternatywnych form solidarności społecznej; rozwijanych przez organizacje i ruchy społeczne (sondaż wśród organizacji pozarządowych); analiza przejawów i uwarunkowań solidarności społecznej na poziomie indywidualnym (sondaż na reprezentatywnych próbach mieszkańców); analiza dyskursu publicznego w badanych krajach (analiza roszczeń politycznych zawartych w prasie krajowej); ewaluacja (z zastosowaniem metody action research) wybranych mechanizmów międzynarodowej solidarności w UE.

Europeizacja partii i systemów partyjnych państw postjugosłowiańskich na tle doświadczeń krajów środkowoeuropejskich - podobieństwa, perspektywy, wyzwania

Narodowe Centrum Nauki; FUGA; edycja 4
Kierownik: dr Dominika Maria Mikucka-Wójtowicz
Okres realizacji: od 2015-10-01 do 2018-09-30

Choć literatura dotycząca szeroko rozumianej europeizacji obszaru postjugosłowiańskiego jest dość obszerna, partie polityczne były w niej dotychczas bagatelizowane. Jest to znaczącym niedopatrzeniem, bowiem – jak słusznie podkreślał Simon Hix – zarówno krajowa, jak i unijna polityka, są politykami partyjnymi. Ponadto funkcjonowanie systemów partyjnych wpływa w istotny sposób na stabilność systemów politycznych, a fakt ów jest szczególnie istotny, gdy zajmujemy się badaniem rzeczywistości politycznej państw o tak ważnym położeniu geopolitycznym, jak państwa postjugosłowiańskie oraz o tak trudnej (pomijając szczególny przypadek Słowenii) drodze do demokracji. Europeizacja partii jest rozumiana w badaniach jako dwutorowy proces. Z jednej strony składają się na niego odpowiedzi partii na zmiany środowiska ich działania związane z postępującym procesem integracji europejskiej (tzw. pośredni wymiar europeizacji). Z drugiej zaś zmiany, do których doszło pod wpływem współpracy krajowych ugrupowań politycznych z transnarodowymi federacjami partii politycznych (europartiami), grupami reprezentującymi je w Parlamencie Europejskim (PE), a w przypadku partii środkowoeuropejskich także z siostrzanymi formacjami z Europy Zachodniej.

Celem niniejszego projektu jest zbadanie wpływu procesu europeizacji na zmiany zachodzące w obrębie krajowych partii politycznych oraz systemów partyjnych pięciu państw postjugosłowiańskich mających co najmniej oficjalny status kandydatów do członkostwa w Unii Europejskiej (Macedonia, Czarnogóra, Serbia), tudzież będących już jej pełnoprawnymi członkami (Słowenia, Chorwacja). W przypadku partii, uwaga w analizie zostanie zwrócona na zachodzące pod wpływem europeizacji zmiany programowe i organizacyjne, zaś w badaniach systemów partyjnych podjęta zostanie próba oceny wpływu europeizacji na zmiany ich formatu (powstawanie nowych partii bądź rozłamy w starych ugrupowaniach) lub mechanizmów (zmiany wzorców rywalizacji i kooperacji partii).

W badaniach zostanie zastosowana triangulacja teorii, metod i technik badawczych. Z jednej strony będzie ona polegała na łączeniu teorii z zakresu studiów europejskich, przede wszystkim zaś neoinstytucjonalnego i – mającego z nim wspólne korzenie – umiarkowanie konstruktywistycznego paradygmatu badań nad integracją europejską oraz ujęć teoretycznych z zakresu dynamicznie rozwijających się badań nad europeizacją z teoriami zmiany i rozwoju partii (theories of party change and development). Z drugiej, na połączeniu metod jakościowych z ilościowymi oraz łączeniu kilku technik zbierania danych do analizy (analiza danych zastanych, przeprowadzenie częściowo ustrukturyzowanych wywiadów oraz ankiety). Wnioski płynące z przeprowadzonych badań, zostaną następnie skonfrontowane z płynącymi z literatury przedmiotu wnioskami analiz tego procesu w państwach środkowoeuropejskich. Tak szeroka analiza powinna umożliwić zarówno wskazanie specyficznych czynników wewnętrznych (krajowych) i zewnętrznych, które mogą mieć wpływ na przebieg i intensywność procesu europeizacji partii i systemów partyjnych, jak również stworzenie nowego modelu jego badań.

Konceptualizacja nowych form międzynarodowych migracji przymusowych i ich implikacje dla bezpieczeństwa i prawa międzynarodowego

Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego: program Diamentowy Grant, konkurs 44
Kierownik: Oskar Konrad Raczycki
Okres realizacji: od 2015-09-21 do 2018-11-21

Nowe formy międzynarodowych migracji przymusowych stanowią wyzwanie dla regulacji prawnomiędzynarodowych oraz szeroko rozumianego bezpieczeństwa. Projekt badawczy stanowi pomost między tworzywem, jakim jest wiedza na temat migracji, a praktycznymi zastosowaniami i implikacjami analizowanych zjawisk, w postaci zaproponowanych rozwiązań prawnych i polityk (podejście public policy studies). Celem naukowym projektu jest rozwijanie i pogłębianie wiedzy na temat migracji przymusowych, w ramach kontynuacji prowadzonych badań, poprzez włączenie do analizy trzech obszarów: (1) zmian w rozumieniu pojęcia „uchodźcy” na skutek teleologicznej wykładni rozszerzającej definicję prawną z Konwencji genewskiej o przesłanki różnych form migracji przymusowych w orzecznictwie sądów międzynarodowych i krajowych, (2) dokonanie typologii migracji przymusowych z uwzględnieniem nowych trendów migracyjnych i ich zakresu znaczeniowego dla wskazania możliwych sposobów regulacji w prawie międzynarodowym oraz przyjęcia rozwiązań praktycznych na poziomie public policy, (3) analizę sekurytyzacji przymusowych form migracji wskazanych w projekcie, wskazanie zagrożeń dla bezpieczeństwa międzynarodowego oraz scenariuszy rozwoju.

Badania prowadzone w ramach projektu skupią się na trzech hipotezach badawczych: (1) nowe typy migracji przymusowych wymagają międzynarodowej regulacji prawnej. Regulacja ta powinna przyjąć różne formy i jest uzależniona od woli społeczności międzynarodowej. (2) część przesłanek nowo występujących migracji przymusowych jest włączana do zakresu znaczeniowego pojęcia uchodźcy na skutek wykładni sądów międzynarodowych i krajowych. W przypadku rewizji reżimu, nowa definicja uchodźcy może objąć przesłanki będące konotacją innych form migracji przymusowych. (3) masowe przymusowe przesiedlenia ludności stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa międzynarodowego i powinny zostać uwzględnione w narodowych strategiach bezpieczeństwa.

Projekt wszechstronnie wykorzystuje zróżnicowane narzędzia metodologiczne (metody niereaktywne, analiza i opracowanie surowych danych statystycznych, studium przypadku, metody prognostyczne) i teoretyczne (dorobek szkoły kopenhaskiej, konstruktywistyczna analiza bezpieczeństwa, zwrot lingwistyczny w stosunkach międzynarodowych). Niereaktywną metodą badawczą zastosowaną w projekcie jest analiza dokumentów (wskazówki, podręczniki, wytyczne i inne publikacje UNHCR, organizacji międzynarodowych, komunikaty, literatura przedmiotu) i orzecznictwa (Refworld - baza UNHCR, baza Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, baza CURIA, baza Electronic Immigration Network, baza Refugee Case Law). W celu weryfikacji hipotez i możliwości aplikacyjnych projektu zbadane zostaną obiektywne i subiektywne ograniczenia rewizji Konwencji genewskiej w zakresie przyjęcia nowej definicji uchodźcy i propozycji regulacji migracji przymusowych na poziomie dialogu w ONZ i regionalnych organizacjach międzynarodowych oraz poszczególnych wybranych państw podnoszących tę kwestię. Analiza sekurytyzacji i zagrożeń bezpieczeństwa zostanie przeprowadzona zgodnie z metodologią szkoły kopenhaskiej. Scenariusze rozwoju i analiza trendów wymaga wykorzystania narzędzi statystycznych (STATA, SPSS), a także metod prognostycznych (ekstrapolacji, heurystycznych, morfologicznej i in.), oraz praktyk najlepszych ośrodków analitycznych polityki międzynarodowej, takich jak RAND.

Konstrukcja badania i zidentyfikowanie obszarów i metod dotychczas nie poddanych analizie kreuje czynnik innowacyjności i naukowości, uzasadniając podjęcie naukowej refleksji w tym obszarze badawczym. Rezultaty badań zostaną wykorzystane nie tylko do celów poznawczych, ale także aplikacyjnych. Podczas realizacji projektu powstanie strona internetowa projektu zawierająca opracowaną bazę orzecznictwa. Po zakończeniu projektu, strona będzie stanowić cenne źródło informacji dla badaczy oraz praktyków prawa międzynarodowego. Wyniki projektu będą stanowić istotną wartość dodaną w badaniach nad przesłankami definicji uchodźcy w Konwencji genewskiej i mają szansę stać się głosem w debacie nie tylko naukowej, ale również praktycznym narzędziem w tworzeniu polityk i prawa, dokonując typologii migracji przymusowych oraz przyporządkowując im preferowane sposoby regulacji. Badania mają również znaczenie w Polsce ze względu na niedobór opracowań międzynarodowego prawa uchodźczego i bezpieczeństwa migracyjnego.

Legalne cele w konfliktach zbrojnych z perspektywy państw i podmiotów pozapaństwowych

Narodowe Centrum Nauki;  SONATA; edycja 6
Kierownik: dr Patrycja Karolina Grzebyk
Okres realizacji: od 2014-07-18 do 2017-07-17

Celem projektu jest całościowe, interdyscyplinarne omówienie prawa określającego legalne cele w czasie konfliktu zbrojnego. Projekt obejmuje badania z zakresu głównych gałęzi prawa międzynarodowego mających zastosowanie w czasie konfliktu zbrojnego, a mianowicie prawo konfliktów zbrojnych, prawa człowieka, międzynarodowe prawo karne. Dodatkowo, przeanalizowane zostanie prawo krajowe, prawo organizacji międzynarodowych oraz kodeksy tworzone przez grupy zbrojne. Podstawowe cele projektu są następujące: (a) wskazać, jakie obiekty i osoby stanowią legalne cele w czasie konfliktu zbrojnego; (b) zidentyfikować zasady atakowania legalnych celów i ocenić ich spójność; (c) skonfrontować prawo dotyczące wyznaczania celów z praktyką ataków w celu identyfikacji głównych ofiar konfliktów zbrojnych; (d) ocenić istniejący system sankcji za naruszenia prawa określającego legalne cele ataków; (e) zaproponować ujednolicony model prawa określającego legalne cele w czasie konfliktów zbrojnych.

W czasie badania zostaną zastosowane rożne metody, a mianowicie: analiza literatury dotyczącej prawa dotyczącego wyboru celów w czasie konfliktów zbrojnych, studiów historycznych, studiów komparatystycznych, raportów z prac przygotowawczych, tekstów prawnych (w tym m.in. postanowienia konwencji międzynarodowych, ale także niewiążących instrumentów jak Wytyczne dotyczące pojęcia bezpośredniego uczestnictwa w działaniach zbrojnych według międzynarodowego prawa humanitarnego, oraz kodeksy postępowania) – metoda dogmatyczna; przegląd decyzji sądów a także praktyki państw i podmiotów pozapaństwowych dotyczącej wyboru celów (oficjalne oświadczenia); konsultacje(wywiady) z ekspertami prawnymi i wojskowymi.

Efektem projektu będą artykuły w polskich i zagranicznych periodykach nt. legalnych celów, statusu różnych kategorii osób i obiektów. Głównym rezultatem będzie monografia nt. legalnych celów zarówno w języku polskim, jak i angielskim. Za potencjalny nowy wkład do nauki, jaki może wnieść niniejszy projekt, można uznać wskazanie różnic w rozumieniu legalnych celów przez państwa i podmioty pozapaństwowe, a także propozycję stworzenia ujednoliconego modelu prawa określającego legalne cele w czasie konfliktów zbrojnych. Rezultaty badań mogą być wykorzystane nie tylko przez naukowców z różnych dziedzin, ale także m.in. przez siły zbrojne, sędziów i dziennikarzy. Przygotowywana monografia ma być podstawą wniosku habilitacyjnego.

Łączenie pracy zawodowej z życiem rodzinnym w Polsce z perspektywy capability approach

Narodowe Centrum Nauki; SONATA; edycja 7
Kierownik: dr Anna Karolina Kurowska
Okres realizacji: od 2015-05-04 do 2017-11-03

Celem projektu jest analiza krótkookresowych efektów reform polskiej polityki na rzecz godzenia życia zawodowego i rodzinnego z lat 2009-2013 r. z perspektywy tzw. capability approach.

Między uczciwymi a sfałszowanymi. Wybory jako kluczowe uwarunkowanie "granicznego reżimu politycznego" - Turcja w perspektywie porównawczej.

Narodowe Centrum Nauki; OPUS; edycja 11
Kierownik: dr hab. Adam Robert Szymański
Okres realizacji: od 2017-02-01 do 2019-01-31

POPULARNONAUKOWE STRESZCZENIE PROJEKTU

Choć w ostatnich dziesięcioleciach rośnie liczba państw przeprowadzających wolne i regularne wybory, często wiele do życzenia pozostawia ich uczciwość. Rozwija się bowiem zjawisko manipulacji wyborczych, wykraczających znacznie poza zwykłe fałszerstwa. Głównym celem badań jest analiza wpływu tych manipulacji na reżimy polityczne państw (przede wszystkim tzw. hybrydowe – znajdujące się pomiędzy demokracją a autorytaryzmem), wraz z zarysowaniem prognozy co do ich możliwych przemian. Badacze będą się koncentrować na zagadnieniu zachowywania uczciwej rywalizacji partii politycznych i równych szans w przejmowaniu władzy. Wybór tego tematu wynika przede wszystkim z obserwowanego dynamicznego rozwoju różnego rodzaju nadużyć wyborczych – dotyczących prawa, preferencji wyborców i samego głosowania, które faworyzują pojedyncze siły polityczne i zaczynają wpływać na różne elementy systemu politycznego, np. na dominację jednej partii politycznej, co w dłuższym czasie może doprowadzić do niedemokratycznych zmian. Politolodzy zauważyli w ostatnich latach to zjawisko i rozwinęli przede wszystkim studia teoretyczne. Jednak nie przeprowadzili dogłębnych badań konkretnych przypadków, które uwzględniłyby ich porównanie i nie podjęli szerszych rozważań na temat wpływu manipulacji na przemiany ustrojowe. Temu będzie służyć niniejszy projekt. Głównym przedmiotem badań będzie Turcja w okresie samodzielnych rządów jednego ugrupowania – Partii Sprawiedliwości i Rozwoju (AKP) w latach 2002-2015 jako jeden z najlepszych przykładów do wskazania nadużyć wyborczych i ich wpływu na przekształcenia reżimu politycznego. Jednak badacze – politolodzy zajmujący się od wielu lat polityką turecką i obserwujący od dłuższego czasu wybory w Turcji, będą też rozpatrywali podobne przykłady państw (głównie z Europy Wschodniej i Ameryki Łacińskiej) dla pełniejszego zweryfikowania postawionych hipotez, na czele z tymi zakładającymi, że nieuczciwe praktyki wyborcze prowadzą do istnienia tzw. reżimów granicznych, które balansują między reżimami hybrydalnymi a autorytarnymi, ale ze względu na wzrost manipulacji wyborczych stopniowo zmierzają w kierunku tego drugiego rodzaju reżimów. Trwające dwa lata badania będą prowadzone z wykorzystaniem bogatej literatury polskiej i anglojęzycznej (w mniejszym stopniu tureckiej) oraz dostępnych baz danych/raportów dotyczących wyborów, ich uczciwości i demokracji. Poza tym przeprowadzone zostaną wywiady z: tureckimi politykami, przedstawicielami organizacji monitorujących wybory, ekspertami ds. prawa wyborczego, wyborów i demokratyzacji w Turcji. Wyniki częściowe badań zostaną przedstawione na specjalnej stronie internetowej, zawierającej też najważniejsze informacje o projekcie. Końcowe rezultaty zostaną opublikowane w monografii w języku angielskim w jednym z prestiżowych wydawnictw publikujących książki w tym języku. Rezultaty prac na danym etapie będą konsultowane z ekspertami z Polski i zagranicy.

Misja w polityce zagranicznej Federacji Rosyjskiej

Narodowe Centrum Nauki; SONATA; edycja 10
Kierownik: dr Alicja Cecylia Curanović
Okres realizacji: od 2016-06-14  do 2019-06-13 

Po rozpadzie ZSRR i podczas pierwszych lat rządów Władimira Putina Kreml oficjalnie odżegnywał się od ideologizacji polityki, a nowy prezydent zapewniał, że Rosja chce być „normalnym mocarstwem”. Wówczas mesjanizm (misjonizm) przez większość rosjoznawców był traktowany jako relikt przeszłości nie oddziałujący na polityczne myślenie rosyjskich elit. Ocena ta zmieniła się drastycznie pod wpływem tzw. zwrotu konserwatywnego oraz toczącego się konfliktu na Ukrainie. O renesansie rosyjskiego mesjanizmu zaczęto pisać w wiodących czasopismach (Financial Times, Economist), pojawiły się analizy i komentarze. Temu wzrostowi zainteresowania tematem nie towarzyszą jednak pogłębione opracowania zjawiska.
W zdecydowanej większości publikacji mesjanizm jest stosowany jako „wytrych” w celu uproszczonego wyjaśnienia polityki zagranicznej Rosji. Choć pomysł na niniejszy projekt zrodził się na długo przez zwrotem konserwatywnym, to prowadzona w ostatnich latach przez Kreml polityka retradycjonalizacji dyskursu publicznego jest ważnym argumentem na rzecz podjęcia niniejszego problemu – niezwykle aktualnego dla zrozumienia dynamiki rosyjskiej polityki.
W proponowanym przeze mnie ujęciu misja to przekonanie o wyjątkowości danej zbiorowości (państwa/narodu), które przejawia się w jej szczególnym przeznaczeniu (ros. особенное предназначение). Zakładam, że misję określają trzy współpowiązane cechy: (a) przekonanie o szczególnym przeznaczeniu, (b) poczucie wyższości moralnej (polityka w kategoriach moralnego obowiązku), (c) przekonanie o działaniu w interesie niepartykularnym. Celem badań jest poznanie i zrozumienie zjawiska współczesnego mesjanizmu w polityce zagranicznej Rosji poprzez ustalenie treści, kontekstu oraz funkcji misji w rosyjskim myśleniu o stosunkach międzynarodowych. Przedmiotem analizy jest rosyjski dyskurs oficjalny dotyczący polityki zagranicznej w latach 2000-2014. Zbadam zatem różne formy wystąpień (przemówienia, wywiady, komentarze, wystąpienia na konferencjach prasowych itd.) funkcjonariuszy państwowych mających wpływ na politykę zagraniczną Rosji. Realizacja projektu pozwoli nam zrozumieć nie tylko wielość i różnorodność typów misji, do jakich Rosja pretenduje, ale także dynamikę procesu samo-identyfikacji państwa rosyjskiego. Niniejszy projekt umożliwi także spostrzeżenia dotyczące uniwersalnych mechanizmów mesjanizmu politycznego. Mam nadzieję, że posłuży on za punkt wyjścia do badań komparatystycznych państw o różnych statusach – porównania Rosji (recovering power) z USA (dominating power) i Chinami (rising power). Projekt ma charakter multidyscyplinarny, łączy w sobie elementy politologii, socjologii, filozofii oraz kulturologii.

MoreEU - More Europe to overcome the Crisis

Komisja Europejska (Jean Monnet Networks)
Kierownik: prof. dr hab. Konstanty Adam Wojtaszczyk
Okres realizacji: od 2014-09-01 do 2017-10-31  

MoreEU - More Europe to overcome the Crisis

Partycypacja polityczna Polaków - nowe wyzwania i formy aktywności

Narodowe Centrum Nauki; OPUS; edycja 7
Kierownik: prof. dr hab. Jan Ryszard Garlicki
Okres realizacji: od 2015-02-12 do 2017-08-11

Projekt badawczy Partycypacja polityczna Polaków – nowe wyzwania, formy i instrumenty ma na celu uzyskanie wiedzy o akceptowanych modelach uczestnictwa Polaków w polityce oraz stopniu zróżnicowania wzorców partycypacji politycznej w grupach o różnych parametrach psychograficznych (orientacjach ideologicznych, samookreśleniu na skali lewica-prawica, postaw wobec demokracji, stosunku do działań z użyciem przemocy) oraz charakterystykach socjodemograficznych (płci, wieku, wykształcenia, statusu socjoekonomicznego, miejsca zamieszkania). W odniesieniu do związków pomiędzy wzorcami uczestnictwa a zmiennymi psycho- i społecznodemograficznymi Polaków należy sformułować hipotezę niekierunkową, bo badanie będzie miało formę eksploracyjną. Trudno z góry jednoznacznie przesądzać o tożsamości lub różnicy poszczególnych kategorii społecznych w zakresie rodzaju i intensywności partycypacji politycznej. Refleksja dotycząca tych zależności może doprowadzić do hipotezy o charakterze kierunkowym: wyniki badań wiążą intensywność i rodzaje uczestnictwa politycznego z orientacjami ideologicznymi, statusem socjoekonomicznym, rodzajem miejsca zamieszkania, wykształceniem płcią i wiekiem. Pewnych dowodów takich związków dostarcza analiza danych wtórnych ze zbiorów ESS, EVS, PGSS oraz PGSW. Badanie ma charakter nowatorski, wzbogacający wiedzę o społeczeństwie polskim oraz rozwijający teorię partycypacji politycznej. Ze względu na luki poznawcze, konieczne wydaje się podjęcie empirycznej weryfikacji wzorców uczestnictwa Polaków, ustalenia jakie modele partycypacji funkcjonują w ramach poszczególnych kategorii społecznych, a także czy i w jakim stopniu są one zgodne i dopasowane do wymogów skonsolidowanego systemu demokratycznego. Istotne wydaje się również zweryfikowanie klasycznych (i do chwili obecnej wykorzystywanych) całościowych modeli uczestnictwa w polityce, powstałych w amerykańskiej i zachodnioeuropejskiej nauce o polityce na przełomie lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych. Formy uczestnictwa obywateli w polityce mają kluczowe znaczenie dla podtrzymywania ładu politycznego i społecznego. Repertuar form partycypacji, jak również ich częstotliwość stanowi istotny miernik stopnia legitymizacji systemu demokratycznego i kondycji społeczeństwa obywatelskiego, a także stanowi o istocie specyfiki kultury politycznej danego kraju. Wadliwe sposoby artykulacji interesów mogą doraźnie lub trwale destabilizować funkcjonowanie systemu politycznego, a w skrajnych przypadkach doprowadzić erozji istniejącego systemu i powstania na jego miejsce reżimu hybrydowego lub autorytarnego. Szczególne znaczenie ma to w przypadku polskiej demokracji, uznawanej za niewystarczająco skonsolidowaną.

Efektem podjętych prac będzie teoretyczno-empiryczny model uczestnictwa w polityce Polaków. W pierwszej kolejności posłuży on autorefleksji – jak wykorzystujemy i kształtujemy demokratyczne instytucje uczestnictwa w polityce, jakie formy przyjmuje demokracja pod wpływem obywatelskiego uczestnictwa. Podjęte prace będą również próbą aktualizacji i rozwinięcia modelu i związanych z nim metod badawczych, funkcjonujących w nauce o polityce. Można również odnaleźć zastosowanie wyników badań w praktyce politycznej. Pozwolą one w szczególności lepiej zrozumieć zalety i wady, silne strony, zagrożenia i bariery polskiej demokracji; mogą stać się źródłem autorefleksji dla polskich obywateli oraz elit politycznych. Mogą zostać również wykorzystane jako podstawa reformowania demokratycznych instytucji partycypacji politycznej, a także posłużyć w dydaktyce szkół średnich oraz uczelni wyższych na kierunku politologia i socjologia. Wyniki uzyskanego badania zostaną opublikowane w języku polskim i angielskim w krajowych i zagranicznych czasopismach naukowych oraz w formie tłumaczonej na język angielski pracy zbiorowej, zostaną również zaprezentowane na forum publicznym na polskich i międzynarodowych konferencjach oraz w formie ekspertyz i konferencji w Ośrodku Analiz Politologicznych. Wyniki badań będą przydatne w dydaktyce zarówno na poziomie średnim (Wiedza o społeczeństwie), jak i akademickim (ośrodki politologiczne). Znajdą one również zastosowanie w kampaniach społecznych promujących prodemokratyczne postawy, animujących społeczeństwo obywatelskie oraz w praktycznych działaniach marketingowych, a także public relations partii i ruchów politycznych.

Post-Soviet Tensions: A Training Programme in Post-Soviet Affairs for Early Career Researchers

Komisja Europejska; 7 Program Ramowy UE
Kierownik: dr Paula Ewa Marcinkowska
Okres realizacji: od 2012-12-20 do 2017-09-30

Celem projektu jest nie tylko tworzenie nowej generacji ekspertów w dziedzinie stosunków międzynarodowych na obszarze post-radzieckim ale również wniesienie wkładu do międzynarodowych badań naukowych w tym zakresie. Zespół badaczy przejdzie szereg szkoleń oraz zdobędzie trzyletnie doświadczenie w pracy w środowisku międzynarodowym. Doktoranci zdobywają wiedzę zarówno w uczelni macierzystej, jak również u partnerów stowarzyszeniowych (w UE, jak i poza UE). Stypendysci programu Tensions na UW uczestniczą w programie doktoranckim na WDiNP, dotychczas brali udział w warsztatach organizowanych przez uczelnie partnerskie (w Bremie, St. Andrews, Pradze, Oslo), innych konferencjach i szkoleniach międzynarodowych (m.in. Niemcy i USA) oraz rozpoczęli/rozpoczynają wizyty studyjne/praktyki u partnerów stowarzyszonych z konsorcjum.

Prewencja masowych naruszeń praw człowieka

Narodowe Centrum Nauki; OPUS; edycja 4
Kierownik: dr Agnieszka Bieńczyk-Missala
Okres realizacji: od 2013-08-01 do 2017-07-31

Głównym celem badań jest dokonanie systematyzacji dostępnych i wykorzystywanych instrumentów prewencji masowych naruszeń praw człowieka, ich szczegółowa i wszechstronna analiza oraz ocena ich skuteczności. Autorka wyodrębni czynniki, od których zależy powodzenie bądź niepowodzenie działań prewencyjnych, dzięki analizie ich stosowania w kontekście uwarunkowań bezpieczeństwa, politycznych, etnicznych i gospodarczych, a także analizie stosowania środków prewencyjnych w sytuacjach kryzysowych i poszczególnych fazach konfliktu. Celem badań jest zatem znalezienie zależności pomiędzy uwarunkowaniami a rezultatami działań prewencyjnych. Ponadto badania będą służyły określeniu roli podmiotów zaangażowanych na rzecz zapobiegania masowym naruszeniom praw człowieka: państw, organizacji międzynarodowych, sił zbrojnych, firm, a także jednostek. Umożliwi to ocenę adekwatności instrumentów stosowanych w sytuacji konfliktu i fazie pokonfliktowej, niedorozwoju, w sytuacji słabych struktur państwowych, występowania antagonizmów etnicznych, restrykcyjnych systemów politycznych i innych oraz czynników mających decydujący wpływ na skuteczność instrumentów. Możliwa będzie zatem także identyfikacja ograniczeń prewencji masowych naruszeń praw człowieka. To zaś pozwoli zweryfikować główne hipotezy badawcze projektu, przewidujące, że pomimo pewnych wysiłków w ostatnich latach podmioty działające na rzecz prewencji i instrumenty przez nie stosowane nie składają się na koherentny, zorganizowany system, a państwa często nie mają woli politycznej do działania.

W opublikowanej monografii zostaną zaprezentowane wyniki badań. Uzupełnią one lukę dotyczącą działań mających na celu zapobieganie masowym naruszeniom praw człowieka ich skuteczności i występujących ograniczeń.

Rezultaty badań będą miały znaczenie zarówno dla tych dziedzin nauki, które zajmują się ochroną praw człowieka, bezpieczeństwem oraz międzynarodowym sądownictwem karnym. Przyczynią się do poszerzenia badań dotyczących prewencji konfliktów zbrojnych, w których niestety pomijano też ważny aspekt masowych naruszeń praw człowieka. Będą ważnym wkładem w debatę dotyczącą koncepcji „Odpowiedzialność za ochronę”.

 

 

 

 

 

Rywalizacja międzynarodowa w dyskursie publicznym w Kirgistanie (2001-2014)

Narodowe Centrum Nauki; PRELUDIUM 10
Kierownik: mgr Oliwia Piskowska
Okres realizacji: od 2016-10-11 do 2018-10-10

Celem niniejszego projektu jest zbadanie dyskursu publicznego w Kirgistanie oraz jego relacji z prowadzoną przez ten kraj polityką zagraniczną. Kirgistan jest państwem w poradzieckiej Azji Centralnej – wyjątkowym regionie, leżącym na styku wielkich cywilizacji i konglomeratem kultur, gdzie nakładają się na siebie elementy radzieckie, islamskie, koczownicze i wiele innych. Region ten jest polem tzw. Nowej Wielkiej Gry, czyli rywalizacji czołowych mocarstw – Stanów Zjednoczonych, Rosji, Chin, jak również mocarstw regionalnych, takich jak Turcja czy Iran. Każde z tych państw chce w najefektywniejszy sposób realizować tam swoje interesy, co ma często negatywny wpływ na sytuację społeczną, polityczną i gospodarczą tamtejszych republik. W tym projekcie zbadane zostanie, jak w Kirgistanie – pięciomilionowym państwie o największym w regionie stopniu demokratyzacji i imitacji zachodnich modeli transformacji – postrzega się walkę wielkich mocarstw oraz swoją własną pozycję w tej grze. Dzięki temu uzupełnimy naszą wiedzę o dynamice stosunków międzynarodowych w tym regionie o perspektywę wewnętrzną.

Społeczna Agencja Najmu jako instrument polityki mieszkaniowej w Polsce

Narodowe Centrum Badań i Rozwoju 
Kierownik: dr Małgorzata Ołdak
Okres realizacji: od 2015-05-01 do 2017-01-31       

Projekt odpowiada na problem ubóstwa mieszkaniowego dotykający ok. 15% Polaków oraz ograniczenia i bariery wynajmu mieszkań w sektorze prywatnym. Celem długofalowym jest zwiększenie dostępności mieszkań i podwyższenie standardów mieszkaniowych dla osób w potrzebie poprzez opracowanie modelu społecznego pośrednictwa najmu przez samorządy lokalne i/lub organizacje pozarządowe. Społeczne Agencje Najmu (SAN) zapewnią mieszkania osobom w trudnej sytuacji mieszkaniowej, gwarantując właścicielom regularne płatności czynszu i właściwe użytkowanie lokali, a najemcom priorytetowy dostęp do mieszkań o obniżonym czynszu oraz wsparcie opiekuńczo-edukacyjne. Głównym celem projektu jest włączenie SAN do pakietu oficjalnych narzędzi polskiego systemu mieszkalnictwa społecznego poprzez wypracowanie ram formalno-prawnych, instytucjonalnych i finansowych, umożliwiających wdrożenie projektu przez samorządy i rząd oraz działania rzecznicze promujące projekt wśród ustawodawców i społeczeństwa.

Uwarunkowania procesu demokratyzacji na Bliskim Wschodzie - przypadek Jordanii

Narodowe Centrum Nauki; PRELUDIUM; edycja 6
Kierownik: mgr Artur Malantowicz
Okres realizacji: od 2014-08-06  do 2017-02-05

Celem niniejszego projektu jest z jednej strony rozbudowa koncepcji teoretycznej międzynarodowej socjologii historycznej poprzez jej aplikację do studium przypadku Jordanii, a z drugiej – wyjaśnienie uwarunkowań procesu demokratyzacji w regionie bliskowschodnim. Szczególną uwagę projekt poświęca ukazaniu relacji między uwarunkowaniami wewnętrznymi a zewnętrznymi demokratyzacji oraz reakcji reżimu na sygnały doń docierające z obu kierunków. Główna hipoteza badawcza stwierdza, że demokratyzacja na Bliskim Wschodzie jest procesem złożonym, a jej postęp (lub regres) jest warunkowany jednoczesnym oddziaływaniem czynników wewnętrznych i międzynarodowych (wielowymiarowość), tak o charakterze kulturowym, jak i społeczno-ekonomicznym czy politycznym (wieloprzyczynowość). Siła oddziaływania poszczególnych grup uwarunkowań na proces decyzyjny jest zmienna w czasie i przestrzeni. Częstokroć niosą one też odmienne oczekiwania i reprezentują sprzeczne interesy różnych aktorów: społeczeństwa, elit politycznych, graczy międzynarodowych. W efekcie tam, gdzie to możliwe, rządzący manewrują między nimi oraz podejmują jedynie ograniczone reformy systemu politycznego w celu zapewnienia stabilności reżimu. Konsekwentnie prowadzi to do wolnego tempa lub wręcz petryfikacji procesu demokratyzacji i kształtowania się reżimów hybrydowych. Druga hipoteza stwierdza, że czynniki zewnętrzne bardziej aniżeli czynniki wewnętrzne wpłynęły na tempo reform społeczno-politycznych w Jordanii po 1989 roku. Priorytetem monarchii haszymidzkiej zawsze było jej bezpieczeństwo, a to, w obliczu jej położenia geopolitycznego, wymusza podejmowanie kroków oczekiwanych przez społeczność międzynarodową.

W poszukiwaniu bezpieczeństwa na rynku pracy. Migracje zarobkowe z Polski i do Polski a atrakcyjność polskiego rynku pracy.

Narodowe Centrum Nauki; OPUS; edycja 8
Kierownik: dr hab. Maciej Duszczyk
Okres realizacji: od 2015-07-20 do 2018-01-19   

Głównym celem badań jest uzyskanie odpowiedzi na pytanie o znaczenie oczekiwanego i uzyskanego bezpieczeństwa na rynku pracy przy podejmowaniu decyzji migracyjnych. Pozwoli to wnieść wkład do teorii wyjaśniających procesy migracji zarobkowych, szczególnie push and pull, która opisuje czynniki stymulujące i hamujące procesy migracyjne. Ponadto w projekcie zostaną również wykorzystane: "nowa ekonomia migracji" oraz teoria "migracji niepełnych". Jako hipotezę przyjmujemy, że oczekiwane i uzyskane bezpieczeństwo na rynku pracy jest dodatkowym (obok poziomu wynagrodzeń czy podaży miejsc pracy), ważnym czynnikiem wpływającym na decyzje migracyjne.

Współpraca Polski i Niemiec w obszarze bezpieczeństwa wewnętrznego: dwie dekady wspólnych doświadczeń

Fundacja Współpracy Polsko-­Niemieckiej; Priorytet: Nauka
Kierownik: dr hab. Karina Paulina Marczuk
Okres realizacji: od 2016-04-05 do 2017-03-31

W ramach projektu zaplanowano zorganizowanie międzynarodowej konferencji naukowej zatytułowanej "Polish-German cooperation in the field of security: Twenty five years of common experiences". W trakcie konferencji zostaną poruszone zagadnienia relacji Polski i Niemiec w obszarze szeroko rozumianego bezpieczeństwa, zarówno wewnętrznego, jak i międzynarodowego, w tym w szerszym wymiarze europejskim. Kolejno, w ramach projektu przewidziano redakcję tekstów obcojęzycznych, głównie artykułów napisanych przez uczestników konferencji, przeznaczonych do planowanego wydania w formie pracy zbiorowej. Konferencja adresowana jest nie tylko do szerokiego grona pracowników nauki w kraju i zagranicą, lecz także do przedstawicieli środowisk zainteresowanych problematyką relacji polsko-niemieckich w obszarze bezpieczeństwa (władz, wojskowych, funkcjonariuszy służb, dziennikarzy itd.). Zainteresowani wydarzeniem mogą być także młodzi adepci nauki, tj. studenci i doktoranci.

Wojny Zachodu. Przyczyny, uwarunkowania, przebieg i następstwa wojskowych interwencji państw zachodnich w okresie pozimnowojennym

Narodowe Centrum Nauki; OPUS; edycja 7
Kierownik: prof. dr hab. Roman Kuźniar
Okres realizacji: od 2013-07-24 do 2017-03-23

Zważywszy na wagę badanego zagadnienia dla kształtu i rozwoju stosunków międzynarodowych: jak i nowatorki charakter projektu (wynikający m. in. z interdyscyplinarności: całościowości i systematyczności obecnego w nim podejścia badawczego oraz koncentracji na prawidłowościach i związkach w praktyce interwencyjnej państw zachodnich: a nie jednostkowo badanym przebiegu poszczególnych operacji): rezultaty projektu będą stanowić istotny wkład w rozwój nauki o stosunkach międzynarodowych: a także innych nauk społecznych i humanistycznych (prawo: socjologia: polemologia i inne nauki wojskowe). Projekt znacząco uzupełni dotychczasowy stan wiedzy na temat współczesnych konfliktów zbrojnych: ładu międzynarodowego w sferze bezpieczeństwa i pozycji w nim krajów zachodnich (w tym Polski): zwłaszcza: że w dotychczasowej literaturze przedmiotu w Polsce i za granicą dominuje: mimo wielości pozycji: podejście deskryptywne i jednostkowe (poszczególne przypadki interwencji są analizowane w oderwaniu od siebie i bez poszukiwania zależności między ich poszczególnymi płaszczyznami- polityczną: ekonomiczną czy kulturowo-społeczną). Udoskonali on także teoretyczne dorobek nauki o stosunkach międzynarodowych w odniesieniu do konfliktów zbrojnych: weryfikując część z obecnych twierdzeń w tym zakresie. Ocena efektywności działań interwencyjnych Zachodu oraz charakteru ich wpływu na ład międzynarodowy pozwoli na lepsze rozpoznanie i zrozumienie procesów rozwojowych w stosunkach międzynarodowych: pośrednio zaś powinna pomóc w udoskonaleniu polityk bezpieczeństwa państw Zachodu. To zaś może przyczynić się do spadku intensywności stosowania siły w stosunkach międzynarodowych oraz podniesienia poziomu poszanowania praw człowieka na świecie. Streszczenie osiągniętych wyników (cel badań naukowych lub prac rozwojowych: opis najważniejszych osiągnięć: w tym o wykorzystaniu praktycznym uzyskanych wyników). Cel prowadzonych badań/ hipoteza badawcze W ogólnym ujęciu celem projektu jest całościowa: interdyscyplinarna analiza kontekstu: przebiegu i następstw konfliktów zbrojnych okresu pozimnowojennego z udziałem państw zachodnich w charakterze strony walczącej lub interwenta: podejmującego działania bojowe: a nie bezstronnego uczestnika operacji pokojowej. Projekt posłuży ustaleniu prawidłowości rządzących interwencjami zbrojnymi państw zachodnich ( w tym czynników decydujących o podjęciu takich działań : sposobach ich uzasadniania (wojskową: polityczną: ekonomiczną: społeczno- kulturową). Pomoże też w analizie szeroko ujętych następstw interwencji państw zachodnich: zarówno dla nich samych : jak i krajów będących przedmiotem interwencji oraz ładu międzynarodowego jako całości. Centralnymi tematami projektu będą: efektywność użycia siły przez państwa zachodnie: zgodność ich działań z międzynarodowym ładem normatywnym oraz ich oddziaływanie na stabilność tego ładu i jego przyszłą ewolucję. Pozwoli to zweryfikować trzy hipotezy badawcze projektu: o zmniejszającej się czasem efektywności interwencji państw zachodnich: o częściowej tej aktywności na funkcjonowanie międzynarodowego ładu polityczno-prawnego. Dodatkowo projekt umożliwi weryfikację koncepcji teoretycznych odnoszących się do pozimnowojennych konfliktów zbrojnych: m. in. Koncepcji „nowych wojen” (M. Kaldor): „konfliktów pośród społeczeństw” (R. Smith) i „wojny z transferem ryzyka” (risk-transfer war: M. Shaw). Uzasadnienie spełniania przez projekt badawczy kryterium badań podstawowych Badanie ma charakter podstawowy: gdyż ma na celu przede wszystkim poszerzenie wiedzy na temat konfliktów zbrojnych okres pozimnowojennego: w których działania zbrojne prowadziły państwa zachodnie: oraz opracowanie odpowiedniego modelu teoretycznego do zbadania efektywności tychże działań. Dodatkowo walor teoretyczny badania jest wzmocniony przez fakt: że celem badań jest również testowanie teoretycznych koncepcji dotyczących charakteru i prowadzenia współczesnych konfliktów zbrojnych oraz zachodniego podejścia do użycia siły w stosunkach międzynarodowych. Wykonawcy zweryfikują adekwatność i przydatność m. in. teorii tzw. nowych wojen (M. Kaldor): „wojen pośród społeczeństw” (R. Smith). Wiele zagadnień będących przedmiotem badań nie zostało opracowanych w literaturze polskiej czy światowej: wykonawcy więc spodziewają się: że dojdzie do odkrycia nowych zależności: czy stwierdzenia faktów do tej pory nie opisanych. Wynikiem badań będzie również lepsze zrozumienie różnych aspektów konfliktów zbrojnych: w które angażują się państwa zachodnie. Brak bezpośrednich praktycznych zastosowań rezultatów badań.