

Pełna inwazja Rosji na Ukrainę spowodowała rekordową liczbę uchodźców ubiegających się o azyl w państwach członkowskich UE. Polska, Niemcy i Czechy stały się głównymi krajami docelowymi. Pierwsze sześć miesięcy miało kluczowe znaczenie dla analizy reakcji instytucji publicznych i społeczeństwa obywatelskiego, szczególnie w zakresie zapewnienia uchodźcom zakwaterowania, opieki zdrowotnej i edukacji dla ich dzieci.
Nasze spostrzeżenia są bezpośrednim wynikiem ponad rocznej współpracy między polskimi i niemieckimi naukowcami, których łączył cel zrozumienia i porównania reakcji dwóch ważnych miast: Warszawy i Lipska na masowy napływ osób szukających schronienia w pierwszych miesiącach kryzysu w 2022 roku.
Projekt badawczy, finansowany z grantu Polsko-Niemieckiej Fundacji na rzecz Nauki, został zrealizowany przez dwie instytucje naukowe: Uniwersytet Warszawski w Polsce oraz Centrum Badań Środowiskowych im. Helmholtza – UFZ w Lipsku w Niemczech.
Opierając się na szeroko zakrojonych badaniach, w tym analizie dokumentów i mediów, a także jakościowych wywiadach z ekspertami i zainteresowanymi stronami, nasz projekt ma na celu udokumentowanie tego wyjątkowego momentu oraz wyjaśnienie mechanizmów społecznych, które ukształtowały instytucjonalną i obywatelską reakcję Warszawy i Lipska na to nieoczekiwane i szybko zmieniające się wyzwanie.
Podczas seminarium przedstawimy jasne, oparte na badaniach opis tego, jak instytucje publiczne i społeczeństwo obywatelskie zareagowały na nagły, masowy napływ uchodźców. Naszym zamiarem jest pokazanie ograniczeń i mocnych stron zdolności państwa w sytuacji ekstremalnej presji, przy jednoczesnym podkreśleniu, w jaki sposób mobilizacja oddolna może uzupełniać, a nawet zastępować formalne systemy wsparcia.
Ze względu na zawarte w nim zalecenia dla instytucji publicznych i organizacji społeczeństwa obywatelskiego, wyniki naszego projektu mogą również pomóc w przygotowaniu władz krajowych i lokalnych na kryzysy humanitarne związane z napływem uchodźców. Nasze badania uwzględniają również perspektywę UE i prawa unijnego w tym obszarze, w szczególności w odniesieniu do ochrony tymczasowej.
Harmonogram
12 Wprowadzenie do tematu i przedstawienie uczestników (5 min) – Marta Jaroszewicz
12.05 Prezentacja projektu – Maciej Duszczyk (5 min)
12.10 Prezentacja ram koncepcyjnych i metodologicznych oraz
wyników badań dotyczących Lipska – Annegret Haase (20 min)
12.30 Prezentacja wyników badań dotyczących Warszawy – Agnieszka Bejma, Jakub Jessa (20 min)
12.50 Pytania i odpowiedzi + dyskusja z uczestnikami (50 min)
13.40 Podsumowanie (5 min) – Maciej Duszczyk, Annegret Haase
Centrum Badań nad Migracjami w Warszawie
Czwartek, 19 marca, godz. 12.00–13.45
https://uw-edu-pl.zoom.us/j/92269094360?pwd=xqOMVCsRzqKwpjpSbZ19CIKBtOiHbx.1
